Bullying & παιδική επιθετικότητα: Μήπως πρέπει να κοιτάξουμε και πίσω από τη συμπεριφορά;
Όταν ένα παιδί γίνεται επιθετικό, η πρώτη μας αντίδραση είναι συνήθως εύλογη: πώς θα σταματήσει αυτή η συμπεριφορά;
Ίσως όμως υπάρχει και μια δεύτερη ερώτηση που αξίζει να κάνουμε:
Τι προσπαθεί να μας πει αυτή η συμπεριφορά;
Το bullying δεν έχει μία απλή αιτία. Ούτε κάθε παιδί που θυμώνει ή αντιδρά έντονα είναι παιδί που ασκεί bullying. Η οικογένεια, οι σχέσεις με συνομηλίκους, το σχολικό περιβάλλον, η ανάγκη για αποδοχή, η αυτοεκτίμηση και πολλοί ακόμη παράγοντες μπορούν να επηρεάζουν τη συμπεριφορά.
Τα στοιχεία πάντως αξίζουν την προσοχή μας. Στην έρευνα PISA 2022, 19% των κοριτσιών και 28% των αγοριών στην Ελλάδα δήλωσαν ότι είχαν υποστεί πράξεις bullying τουλάχιστον μερικές φορές τον μήνα. Παράλληλα, 16% των μαθητών δήλωσαν ότι νιώθουν «απ’ έξω» στο σχολείο.
Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) παρατηρεί ότι σε εκπαιδευτικά συστήματα όπου βελτιώθηκε το αίσθημα του «ανήκει», οι μαθητές: «ένιωθαν ασφαλέστεροι και λιγότερο εκτεθειμένοι σε bullying και άλλους κινδύνους».
Ίσως λοιπόν η πρόληψη να μη βρίσκεται μόνο στο να μάθουμε στα παιδιά τι δεν πρέπει να κάνουν. Βρίσκεται και στο να τους δώσουμε θετικούς τρόπους να αισθανθούν ότι ανήκουν, προσφέρουν και έχουν κάτι δικό τους στο οποίο μπορούν να προοδεύσουν.
Ένα παιδί χρειάζεται χώρους όπου μπορεί να συνεργαστεί, να αναλάβει ευθύνη, να δημιουργήσει, να αποτύχει χωρίς να ταπεινωθεί και να αναγνωριστεί για κάτι περισσότερο από έναν βαθμό ή τη δημοτικότητά του.
Τι μπορούμε να κάνουμε ως γονείς;
Να ξεχωρίζουμε το παιδί από τη συμπεριφορά του: «αυτό που έκανες δεν ήταν σωστό» αντί για «είσαι κακό παιδί». Να ενδιαφερόμαστε για τις φιλίες του και όχι μόνο για την επίδοσή του. Να του δίνουμε ευκαιρίες να νιώθει χρήσιμο και ικανό. Και, όταν βλέπουμε επαναλαμβανόμενη επιθετικότητα ή σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά, να συνεργαζόμαστε έγκαιρα με το σχολείο και, όπου χρειάζεται, με κατάλληλο ειδικό.
Γιατί μερικές φορές, πριν ζητήσουμε από ένα παιδί να αλλάξει συμπεριφορά, χρειάζεται να το βοηθήσουμε να ανακαλύψει έναν καλύτερο τρόπο να βρει τη θέση του.
Tomorrow Me Labs: Μία σκέψη για το αύριο:
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακριβώς τον κόσμο στον οποίο θα μεγαλώσουν τα παιδιά μας. Μπορούμε όμως να τους δώσουμε περισσότερες ευκαιρίες να ανακαλύπτουν, να σκέφτονται, να δημιουργούν και να πιστεύουν ότι μπορούν.
